واکاوی مؤلفه‌های حقوقی جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در صنعت برق: مطالعه تطبیقی آزادسازی راهبردی در امارات متحده عربی و نظارت احتیاطی در استرالیا

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
محمدرضا آئین
حقوق،دانشکده حقوق،دانشگاه شهید بهشتی،تهران،ایران
10.30503/ewl.2026.548614.1041
چکیده
در بستر تحولات نوین اقتصاد انرژی و ضرورت گذار به منابع تجدیدپذیر، جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی (FDI) در صنعت برق به یکی از چالش‌های راهبردی دولت‌ها، به‌ویژه در کشورهای با ناترازی انرژی نظیر ایران، تبدیل شده است. این مقاله با اتخاذ روش توصیفی-تحلیلی و رویکردی تطبیقی، به واکاوی چهارچوب‌های حقوقی امارات متحده عربی و استرالیا در جذب سرمایه به بخش صنعت برق می‌پردازد. مسئله اصلی پژوهش، شناسایی عوامل کلیدی و مکانیسم‌های قانونی است که به ترتیب در مدل «آزادسازی راهبردی» امارات (با تأکید بر مالکیت ۱۰۰ درصدی و مناطق آزاد انرژی) و مدل «نظارت احتیاطی» استرالیا (با تکیه بر آزمون منافع ملی و امنیت زیرساخت‌های حیاتی) منجر به رونق سرمایه‌گذاری در صنعت برق شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که در حالی که امارات بر شفافیت و سادگی قانونی برای جذب سرمایه‌های چابک تمرکز دارد، استرالیا از طریق بلوغ نهادی و نظارت‌های دقیق امنیتی، پایداری بلندمدت پروژه‌های انرژی را تضمین می‌کند. در نهایت، این پژوهش با تطبیق این دو الگو با شرایط ایران، پیشنهاد می‌دهد که برای حل بحران برق، باید به سمت ایجاد نهادهای تنظیم‌گر مستقل، تضمین ثبات قراردادهای خرید تضمینی (PPA) و استفاده از ساختارهای حقوقی مناطق ویژه انرژی حرکت کرد تا میان «جذب تکنولوژی خارجی» و «صیانت از امنیت زیرساخت‌ها» موازنه برقرار شود.
کلیدواژه‌ها
سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی
صنعت برق
چهارچوب حقوقی امارات
سیاست سرمایه‌گذاری استرالیا
مکانیسم های قانونی
مطالعه تطبیقی
فصلنامه حقوق آب و برق

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 27 شهریور 1405