تبیین دامنه صلاحیت دادگاه های صلح در رسیدگی به دعاوی شرکت های توزیع نیروی برق

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی مقطع کارشناسی حقوق، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
2 دانش‌آموختۀ مقطع دکتری حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
چکیده
شرکت‌های توزیع نیروی برق به سبب گستره فعالیت‏ ها و تعامل مستمر با آحاد مردم و نهادهای گوناگون، به‌طور مداوم با دعاوی حقوقی و کیفری در مراجع قضایی مواجه می ‏باشند. این تعدد و تنوع به تنهایی منشا ایجاد ابهامات فراوان در تعیین صلاحیت محاکم رسیدگی‏ کننده بوده است و حال با تصویب قانون جدید شوراهای حل اختلاف در سال ۱۴۰۲ و ایجاد نهاد نوظهور دادگاه‌های صلح، این ابهامات گسترده ‏تر نیز شده است. یکی از این ابهامات، تعیین مرجع صالح جهت رسیدگی به دعاوی مرتبط با شبکه ‏های توزیع عمومی برق می‏باشد که در پرتو تحولات قانونی اخیر، با چالش‌ها و پیچیدگی‌های قابل توجهی همراه بوده است؛ چرا که از یک طرف، نگهداری و توسعه این شبکه ‏ها از مهم‌ترین وظایف شرکت‌های توزیع نیروی برق به ‏عنوان شرکتی غیردولتی بوده و از سوی دیگر این شبکه‏ ها در زمره اموال عمومی و دولتی قرار می‏ گیرند و این تضاد خود منشا ابهامات بیشتر است. بر همین این اساس، پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش توصیفی ـ تحلیلی و اتکا به منابع معتبر کتابخانه‌ای، در گام نخست به تبیین ماهیت حقوقی شرکت‌های توزیع نیروی برق و تعیین جایگاه اموال تحت تصرف آن پرداخته و در ادامه، با دسته‌بندی انواع دعاوی مرتبط، حدود صلاحیت دادگاه‌های صلح برای رسیدگی به دعاوی این شرکت‏ها را مورد بررسی و تحلیل قرار داده است.
کلیدواژه‌ها

1. فارسی
الف) کتاب‌ها
1. جعفری لنگرودی، محمد جعفر (1372). ترمینولوژی حقوق، تهران، نشر گنج دانش، جلد نخست
2. زارع، محمد کاظم، امین نژاد، محمد صادق (1403). جرایم رمز ارزها، تهران، انتشارات قوه قضاییه، جلد نخست
3. شمس، عبدالله (1403). آیین دادرسی مدنی دوره بنیادین، تهران، نشر دارک، جلد نخست
4. کاتوزیان، ناصر (1390). قانون مدنی در نظم حقوقی کنونی، تهران، بنیاد حقوقی میزان، جلد نخست
5. متین دفتری، احمد (1378). آیین دادرسی مدنی  بازرگانی، تهران، نشر مجد، جلد نخست
6. محقق داماد، سید مصطفی(1377). قواعد فقه، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، جلد نخست
 
ب) مقالات
7. ابریشمی راد, محمد امین و آئینه نگینی, حسین . (1403). صلاحیت شعب دیوان عدالت اداری در رسیدگی به شکایت از نهادهای عمومی غیردولتی. مطالعات حقوقی, 16(2), 109-144.
8. بابایی, ایرج . (1399). مفهوم مسئولیت مدنی. فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی, 3(6), 11-29.
9. برزگر خسروی، محمد (1402). "تحلیل حقوقی سازمان ها، شرکت ها و موسسات وابسته به دولت با بررسی موردی شرکت های توزیع نیروی برق"، فصلنامه دانش حقوق عمومی، 42، 123 تا 144
10. توکلی, محمد مهدی . (1403). پیشینه و چالش‌های محاکم صلح در آخرین تحولات قانون‌گذاری. دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق خصوصی, 1(2), 47-78
11. حبیبی, حمید, میری, حسین, اسماعیلی, علی اکبر. (1403) . مسئولیت مدنی عاملان زیان در حوادث مربوط به نیروی برق. پژوهش های بنیادین در حقوق، 6 (2) 8-31
12. خانی، میرحامد، دهقان دار، مجتبی (1403). "نقدی بر قانون شورای حل اختلاف مصوب 1402 در آیینه قانون آیین دادرسی کیفری موضوعه"، فصلنامه فقه جزای تطبیقی، 3، 167 تا 182
13. داورپور, صدف و شهروی, حسن . (1399). تحلیل قانون مجازات استفاده‌کنندگان غیرمجاز از آب، برق، تلفن، فاضلاب و گاز با تأکید بر حوزه آب و فاضلاب. پژوهشهای حقوق جزا و جرم شناسی, 8(15), 279-292.
14. رجبی، اکبر، رجبی نژاد، سجاد (1403). "نهادهای نوین صلح و سازش در حقوق کیفری ایران"، نشریه مطالعات حقوق، 43، 75 تا 85
15. عبداللهی، حسین (1398). "بازتعریف اموال عمومی و آثار آن در نظام حقوقی ایران"، نشریه پژوهش حقوق عمومی، 21، 65 تا 96
16. فتحی، بدیع (1403). نقد و تحلیل صلاحیت های دادگاه صلح. پژوهش حقوق خصوصی، (47)12 ، 119 تا 162.
17. قائم مقام فراهانی، محمد حسین (1384)، "صلاحیت رسیدگی به امور مدنی"، نشریه حقوق دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، 68، 157 تا 178
18. کاویار، حسین، امینی، مهدی (1403) . "صلاحیت دادگاه صلح در قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402"، نشریه دیدگاه های حقوق قضایی، 106، 105 تا 134
19. کریمی, عباس و پرتو, حمید رضا . (1390). داوری پذیری دعاوی مربوط به اموال عمومی و دولتی. پژوهش حقوق عمومی, 14(36), 157-184.
 
2. انگلیسی
A) Books
1.     Jafari Langroodi, Mohammad Jafar (1993). Legal Terminology, Tehran, Ganj Danesh Publications, Volume One
2.     Katouzian, Naser (2011). Civil Law in the Current Legal System, Tehran, Mizan Legal Foundation, Volume One
3.     Matin Daftari, Ahmad (1999). Civil Procedure Code of Commerce, Tehran, Majd Publications, Volume One
4.     Mohaghegh Damad, Seyyed Mustafa (1998). Rules of Jurisprudence, Tehran, Tehran University Publications, Volume One
5.     Shams, Abdullah (2024). Civil Procedure Code of the Basic Period, Tehran, Dark Publications, Volume One
6.     Zare, Mohammad Kazem, Amin Nejad, Mohammad Sadeq (2024). Cryptocurrency Crimes, Tehran, Judiciary Publications, Volume One
 
B) Articles
7.     Abdollahi, Hossein (2019). "Redefinition of Public Property and Its Effects in the Iranian Legal System", Journal of Public Law Research, 21, 65-96
8.     Abrishami Rad, Mohammad Amin and Aine Negini, Hossein. (1403). The jurisdiction of the Administrative Court of Justice in handling complaints against public non-governmental institutions. Legal Studies, 16(2), 109-144
9.     Babaei, Iraj. (2019). The concept of civil liability. Quarterly Journal of Research and Development in Comparative Law, 3(6), 11-29.
10. Barzegar Khosravi, Mohammad (2023). "Legal Analysis of Government-Affiliated Organizations, Companies, and Institutions with a Case Study of Electricity Distribution Companies", Quarterly Journal of Public Law Knowledge, 42, 123-144
11. Davarpour, Sadaf and Shahravi, Hassan. (2019). Analysis of the Penal Code for Unauthorized Users of Water, Electricity, Telephone, Sewage and Gas with Emphasis on the Water and Sewage Sector. Criminal Law and Criminology Research, 8(15), 279-292.
12. Fathi, Badi. (2024). Critique and analysis of the powers of the peace court. Private Law Research, (47).12, 119-162
13. Ghaem-e-Maqam Farahani, Mohammad Hossein (2005), "The Jurisdiction to Handle Civil Affairs", Law Journal, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, 68, 157-178
14. Habibi, Hamid, Miri, Hossein, Esmaeili, Ali Akbar. (1403). Civil liability of the perpetrators of damage in accidents related to electricity. Fundamental Research in Law, 6 (2) 8-31
15. Karimi, Abbas and Parto, Hamid Reza. (2011). Arbitrability of claims related to public and government property. Public Law Research, 14(36), 157-184.
16. Khani, Mirhamed, Dehghandar, Mojtaba (2014). "Criticism of the Law of Dispute Resolution Council Approved in the Mirror of the Criminal Procedure Code", Quarterly Journal of Comparative Criminal Jurisprudence, 3, 167-182
17. Rajabi, Akbar, Rajabinejad, Sajjad (2014). "New Peace and Reconciliation Institutions in Iranian Criminal Law", Journal of Legal Studies, 43, 75-85
18. Tavakoli, Mohammad Mehdi. (2024). History and challenges of peace courts in the latest legislative developments. Bi-Quarterly Journal of Research and Development in Private Law, 1(2), 47-78
19. viar, Hossein, Amini, Mehdi (2014). "The Jurisdiction of the Peace Court in the Law of Dispute Resolution Councils Approved in 1402", Journal of Judicial Law Perspectives, 106, 105-134