دسترسی به برق در دنیای معاصر به حدی حایز اهمیت است که از معمولترین فعالیتهای روزمره مانند استفاده از تلفن همراه تا ضروریترین امور پزشکی، به آن وابسته است. با این حال، در اسناد بینالمللی، دسترسی به برق تنها در موارد محدودی و بهطور ضمنی یا صریح مورد توجه قرار گرفته است که این موضوع موجب تردید در خصوص شناخت آن بهعنوان یک حق بشری میشود. به همین دلیل، پژوهش حاضر به بررسی نظریههای مختلف در خصوص ماهیتشناسی حق دسترسی به برق پرداخته است و سعی دارد پاسخ دهد که آیا دسترسی به برق بهعنوان یک حق بشری شناخته میشود یا خیر. همچنین، در این تحقیق بررسی میشود که آیا هر قطع برقی نقض حق بشری محسوب میشود یا خیر، و در صورت نقض این حق، کدام حقوق دیگر ممکن است تحت تاثیر قرار گیرند. در ادامه، در این پژوهش، نظام حقوقی اتحادیه اروپا بهعنوان یکی از قانونگذاران فعال در زمینه دسترسی به برق، تحلیل میشود. این پژوهش همچنین به تفاسیر حقوقی که بخش مهمی از حقوق بشر را شکل میدهند، توجه دارد و در آن، مهمترین این تفاسیر مرتبط با دسترسی به برق مورد بررسی قرار گرفتهاند. نتایج تحقیق نشان میدهد که شناسایی دسترسی به برق بهعنوان یک حق بشری، نهتنها موجب افزایش توجه به این مساله در سطح بینالمللی میشود، بلکه دولتها را ملزم میسازد تا اقدامات عملی را برای تامین دسترسی همگانی به این حق، انجام دهند. در نهایت، این تحقیق به اهمیت شناسایی دسترسی به برق بهعنوان یک حق بنیادین در راستای ارتقای توسعه پایدار و حفظ حقوق بشر در سطح جهانی میپردازد.
دانش پژوه، مصطفی(1392)، مقدمه علم حقوق، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
دبیرنیا، علیرضا، وشجاعی, عبدالسعید (1400)، رابطه حقوق بشر و حقوق شهروندی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه علمی-پژوهشی حقوق اسلامی
رضاییزاده، محمدجواد، و کاظمی، داود(۱۳۹۱)، بازشناسی نظریه «خدمات عمومی» و اصول حاکم بر آن در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مطالعات حقوق تطبیقی معاصر، ۳(۵)، ۲۳–۴۶.
سلیمی ترکمانی، ح(۱۳۹۷)، حق بر توسعه به عنوان یک حق بشری در چارچوب حقوق انرژی بینالملل. مجله تحقیقات مطالعات حقوق انرژی،(2) ۴، ۴۰۵-۴۲۶.
سوادکوهیفر، ضحی(1391)، دسترسی به انرژی و حقوق بشر، ماهنامه دادرسی، شماره 96، سال شانزدهم.
خارجی
Adrian J Bradbrook and Judith G Gardam (2006). ‘Placing the Access to Energy Services Within aHuman Rights Framework’, Human Rights Quarterly 389.
Dabirnia, A., & Shajai, A. (2021). The relationship between human rights and citizenship rights in the Constitution of the Islamic Republic of Iran. Islamic Law Review, 18(70), 143-164 (In Persian).
Daneshpajooh, Mostafa (2013). An introduction to law (In Persian).
Donnelly, Jack (2013). ‘Universal Human Rights in Theory and Practice’.
General Comment No. 13 (Twenty-first session, 1999), The right to education (article 13 of the Covenant), https://tbinternet.ohchr.org/_layouts/15/TreatyBodyExternal/ TBSearch.aspx?Lang=en&TreatyID=9&DocTypeID=11. (21 Jun. 24).
General comment No. 14: The right to the highest attainable standard of health, https://tbinternet.ohchr.org/_layouts/15/TreatyBodyExternal/TBSearch.aspx?Lang=en&TreatyID=9&DocTypeID=11. (21 Jun. 24).
General Comment No. 15: The right to water, https://tbinternet.ohchr.org/_layouts/15/TreatyBodyExternal/TBSearch.aspx?Lang=en&TreatyID=9&DocTypeID=11. (21 Jun. 24).
General comment No. 4: The right to adequate housing (art. 11 (1) of the Covenant), https://tbinternet.ohchr.org/_layouts/15/TreatyBodyExternal/TBSearch.aspx?Lang=en&TreatyID=9&DocTypeID=11. (21 Jun. 24).
General comment No. 7: The right to adequate housing (art. 11 (1) of the Covenant): Forced evictions, https://tbinternet.ohchr.org/_layouts/15/TreatyBodyExternal/TBSearch.aspx?Lang=en&TreatyID=9&DocTypeID=11. (21 Jun. 24).
Hesselman M (2019, forthcoming). ‘Energy poverty and household access to electricity services in international, regionaland national law’ in: M. Roggenkamp et al (eds), Edward Elgar Encyclopedia of Energy and Environmental Law, Cheltenham: Edward Elgar Publishing via: https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3398588 .
Hesselman, Marlies, Varo, Anaïs & Laakso, Senja (2019). ‘The Right to Energy in the European Union’.
Hösli, A., & Rehmann, M (2024). ‘Verein KlimaSeniorinnen Schweiz and Others v. Switzerland: The European Court of Human Rights’ Answer to Climate Change’. Climate Law, 14(3-4), 263-284. https://doi.org/10.1163/18786561-bja10055
International Committee of the Red Cross. (2005). *Customary International Humanitarian Law: Volume II: Practice. * Cambridge University Press.
International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies. (2013). *World Disasters Report 2013: Focus on Technology and the Future of Humanitarian Action. * Geneva: IFRC.
Jaakko Kuosmanen (2015). ‘Repackaging Human Rights: On the Justification and the Function ofthe Right to Development’, Journal of Global Ethics 303.
Jenny Sin-hang Ngai (2012). ‘Energy as a Human Right in Armed Conflict: A question of Universal Need, Survival, and Human Dignity’, Brooklyn Journal of International Law 37, no. 2.
Manuel Salvador Acuña Zepeda and Jesús Emanuel Díaz Zepeda (2017). ‘Energy and HumanRights: A Perspective from Mexico’, Journal of Energy & Natural Resources Law 35, no. 4.
Nussbaum, Martha C (2011). ‘Creating Capabilities: The Human Development Approach’, Cambridge: The Belknap Press of Harvard University Press.
Olasupo Owoeye’s (2016). ‘Access to Energy in Sub-Saharan Africa: A Human RightsApproach to the Climate Change Benefits of Energy Access’ Environmental Law Review 284.
Rawls, John (1971). ‘A Theory of Justice’, Oxford: Oxford University Press.
Rezai Zadeh, M. J., & Kazemi, D (2012). Re-examining the "Public Services" Theory and Its Governing Principles in the Constitution of the Islamic Republic of Iran. Contemporary Comparative Law Studies, 3(5), 23–46 (In Persian).
Rochlin, Cliff (2002). ‘Is Electricity a Right? The Electricity’, Journal 31.
Salimi Turkamani, H. (2018). Right to Development as a Human Right in the Context of International Energy Law. Journal Of Researches Energy Law Studies, 4(2), 405-426. doi: 10.22059/jrels.2019.259813.210 (In Persian).
Savadkouhiifar, Z. (2012). Access to energy and human rights. Dadrasi Monthly, 16(96) (In Persian).
Shelley, L. I. (2013). ‘Electrifying Human Rights: Assessing the Impacts of Electricity Access’. *Northwestern Journal of International Human Rights*, 11(2), 147–181.
Shue, Henry (1980). ‘Basic Rights: Subsistence, Affluence and U.S. Foreign policy’, Princeton NJ: Princeton University Press.
وکیل,امیر ساعد , نفری,زهرا , دلاور,علیرضا و غلام حیدری,صالح . (1403). دسترسی به برق به عنوان حق جهانی بشر با مطالعه رویکرد نوین اتحادیه اروپا. فصلنامه حقوق آب و برق, 1(1), 205-232. doi: 10.30503/ewl.2024.211006
MLA
وکیل,امیر ساعد , , نفری,زهرا , , دلاور,علیرضا , و غلام حیدری,صالح . "دسترسی به برق به عنوان حق جهانی بشر با مطالعه رویکرد نوین اتحادیه اروپا", فصلنامه حقوق آب و برق, 1, 1, 1403, 205-232. doi: 10.30503/ewl.2024.211006
HARVARD
وکیل امیر ساعد, نفری زهرا, دلاور علیرضا, غلام حیدری صالح. (1403). 'دسترسی به برق به عنوان حق جهانی بشر با مطالعه رویکرد نوین اتحادیه اروپا', فصلنامه حقوق آب و برق, 1(1), pp. 205-232. doi: 10.30503/ewl.2024.211006
CHICAGO
امیر ساعد وکیل, زهرا نفری, علیرضا دلاور و صالح غلام حیدری, "دسترسی به برق به عنوان حق جهانی بشر با مطالعه رویکرد نوین اتحادیه اروپا," فصلنامه حقوق آب و برق, 1 1 (1403): 205-232, doi: 10.30503/ewl.2024.211006
VANCOUVER
وکیل امیر ساعد, نفری زهرا, دلاور علیرضا, غلام حیدری صالح. دسترسی به برق به عنوان حق جهانی بشر با مطالعه رویکرد نوین اتحادیه اروپا. فصلنامه حقوق آب و برق. 1403;1(1):205-232. doi: 10.30503/ewl.2024.211006