Groundwater is the primary source of fresh water, so it holds an unparalleled and undeniable importance. More than half a century, Lawmakers initially through specific laws and later as a distinct section within the Water Code—whereby have established various regulations. The evolution of these laws show that, some indicators has deflected. The most important of these indicators is natural resources belong to all. This concept is known as the public trust doctrine. The doctrine reaffirms the superiority of public rights over private rights for critical resources. In practice, the critical issue of "overdrawn from groundwater" teach us that we forgot this doctrine. Despite adherence to "water rights" and under the pretext of "acquired rights," the goal of "utilizing groundwater in line with public interests" has not been achieved. Moreover, achieving this goal has become "increasingly distant and unattainable" due to certain legislative deviations in the 2000s. This article shows that complement and reinforce water resource protection laws for the benefit of present and future generation is a necessity. The alarm over groundwater over- extraction has been sounded both in studies and official reports, as well as manifested through "land subsidence". Land subsidence, which is primarily caused by "over-extraction of groundwater," has progressed to the point where the "Bill on Controlling Land Subsidence and reducing its impact in the Country" was approved by the Supreme Council of Provinces. It is regrettable that this bill largely seeks to address the symptoms rather than the cause, whereas realistic and practical methods that lead to the control of "groundwater over-extraction" should have been central to this legislation. This article, using a documentary and library-based approach, demonstrates that the alarm over groundwater over-extraction has been ringing for years. To control over-extraction, the focus should shift toward water and its beneficial allocation in line with public interests," and this approach must become a widespread public belief.
بابایی،مجتبی و بابایی،حسن(1394). بهرهبرداری از سفره های زیرزمینی آب مشترک میان دولتها با تاکید بر کمیسیون حقوق بین الملل 2008، تهران، انتشارات مجد
جعفری لنگرودی،محمدجعفر(1372). ترمینولوژی حقوق، تهران، انتشارات گنج دانش، چاپ ششم
ذوالفقاری، یوسف(1390). حقوق آب، تهران، انتشارات مجد
رضوی،احمد(1378). اصول تعیین حریم منابع آب، تهران، دانشگاه شهید عباسپور
رشیدی،حمید(1381). فرهنگ اصطلاحات حقوق صنعت آب و برق، تهران، نشر دادگستر
سرمد،مرتضی(1351). حقوق آب، تهران،کیهان، جلد نخست
سرمد،مرتضی(1351). حقوق آب، تهران،کیهان، جلد سوم
صداقت، محمود(1378). زمین و منابع آب، تهران، دانشگاه پیام نور
کاتوزیان، ناصر(1401). فلسفه حقوق، تهران، انتشارات گنج دانش، چاپ سوم
مرادی، فرزانه (1398). جرایم آبی در عرصه سیاست جنایی ایران، تهران، انتشارات مجد
معماری، احمد(1402). مجموعه قوانین و مقررات آب،تهران، انتشارات بهنامی
معاونت حقوقی ریاست جمهوری(1397). قانون مدنی، تهران، اداره چاپ و انتشار معاونت تدوین،تنقیح و انتشار قوانین و مقررات
میری،مسلم (1400). نظام حقوقی مدیریت منابع آب با تاکید بر اصلاح ساختار حکمرانی: مطالعه تطبیقی ایران، ایالات متحده،هند،برزیل و اتحادیه اروپا، تهران،دانشگاه علامه طباطبایی
ب) مقالات
پیلوار،رحیم و رجبی،مریم(1398).«حقوق مالکیت چاه های آب: عرصه تحول از حقوق خصوصی به حقوق عمومی»، فصلنامه تخصصی دانشنامه های حقوقی، شماره2، 91-67
گروسی،ناصر، و ابوالحسن مجتهد سلیمانی (1398). «حقوق مکتسبه در برخی ابواب فقه (احیای اموات، حق شفعه، نکاح، وکالت، جهاد)»،مجله فقه و تاریخ تمدن، شماره 2، 41-33
ج) مقالات چاپ شده در کتاب
احمدی، محمدصادق(1397).« بررسی ماهیت مالکیت آب های عمومی در بستر حقوقی ایران»، در: امین زاده، الهام، حقوق آب فرصت ها و راهکارها، تهران، دانشگاه تهران، 23-11
چیت چیان، حمید(1392).« حقوق انرژی، نیازها و ضرورت ها»، در: امین زاده، الهام، حقوق انرژی، تهران، نشر دادگستر، 20-15
زمانی، حسین، مدنیان، غلامرضا، مدنیان، امان آبادی، محبوبه(1397).«بررسی نقش و جایگاه کمیسیون های مرتبط با آبهای زیرزمینی»، در: امین زاده، الهام، حقوق آب فرصت ها و راهکارها، تهران، دانشگاه تهران، 180-169
زمانی، حسین، مدنیان، غلامرضا، مدنیان، امان آبادی، محبوبه(1397).«قانون تعیین تکلیف چاه های بدون پروانه، تهدید یا فرصتی برای منابع آب زیرزمینی»، در: امین زاده، الهام، حقوق آب فرصت ها و راهکارها، تهران، دانشگاه تهران، 420-409
زمانی، حسین، مدنیان، غلامرضا، مدنیان، امان آبادی، محبوبه(1398).«نگرشی بر حریم منابع آب در فقه اسلامی و حقوق آب ایران»، در: مدنیان،غلامرضا، حقوق آب(جلد اول)، تهران، نشر دادگستر، 209-189
سالاریان،محمد، سمیعی،محمدجواد، رسولی،محمدبهنام، لاریجانی،شمیم(1397).«بررسی قوانین حوزه آب های زیرزمینی ایران»، در: امین زاده، الهام، حقوق آب فرصت ها و راهکارها، تهران، دانشگاه تهران، 189-180
سرزعیم،پریسا، بزرگ حداد،امید، سرزعیم،محمدصادق(1397).«چالش های حقوقی طرح احیا و تعادل بخشی منابع آب زیرزمینی ایران»، در: امین زاده، الهام، حقوق آب فرصت ها و راهکارها، تهران، دانشگاه تهران،199-189
مدنیان، غلامرضا، مصطفوی،محمدعلی، مدنیان،محمدامین(1398).«واکاوی تحلیلی آثار قوانین بر منابع آب های زیرزمینی»، در: مدنیان،غلامرضا، حقوق آب(جلد اول)، تهران، نشر دادگستر، 41-15
مدنیان، غلامرضا،درجی، ارسلان(1397).« موانع و چالش های حاکم بر مالکیت عمومی آب های زیرزمینی در نظام حقوق ایران»، در: امین زاده، الهام، حقوق آب فرصت ها و راهکارها، تهران، دانشگاه تهران، 409-389
مدنیان،غلامرضا، محمدی،علی(1398).«فرایند تصویب و تایید قانون تعیین تکلیف چاه های فاقد پروانه بهر برداری»، در: مدنیان،غلامرضا، حقوق آب(جلد اول)، تهران، نشر دادگستر، 257-225
یثربی،محمدعلی(1397).«مبانی فقهی حقوق آب»، در: امین زاده، الهام، حقوق آب فرصت ها و راهکارها، تهران، دانشگاه تهران، 579-569
انگلیسی
Cairney, Paul, Aileen McHarg, Nicola McEwen, and Karen Turner. "How to conceptualise energy law and policy for an interdisciplinary audience: The case of post-Brexit UK." Energy Policy 129 (2019),
Klass, Alexander B & Ling- Yee, Restoring the Trust: Water Resources & the Public Trust Doctrine, A Manual for Advocates (Sep 23, 2009) , Available at SSRN: https:ssrn.com/abstract=1477556
Stephen Hodgson, Modern Water rights – Theory and practice, FAO, 2006
Tabi, Rita Namoe, Abass Gibrilla, Patrick Boakye, Frank Ofori Agyemang, Antoinette Akosua Foaah, and Sampson Oduro-Kwarteng. "Appraisal of groundwater quality and hydrochemistry in three regions of Ghana: Implications for drinking purposes." Groundwater for Sustainable Development (2024).
فصلنامه حقوق آب و برق