اهمیت منابع آب، ضرورت انجام اقدامات چندجانبهای را توسط بازیگران بینالمللی بهویژه کشورها دوچندانکردهاست. برخی مناطق، با چالش کمبود منابع آب و برخی دیگر با چالش بلااستفادهماندن حجم وسیعی از این آبها مواجهشدهاند. بنابراین، مسئله دستیابی به راهکاری منصفانه و منطقی در زمینه بهرهبرداریآبهای مشترک مدنظرقرارگرفته؛ زیرا چالش مذکور میتواند آثاری نامطلوب برای نسلهای فعلی و آینده برجاینهد. از اینرو اسناد و موافقتنامههای حقوقی دو یا چندجانبه بههمراه رویه اجرایی و قضایی واقع در مناطق مهم جهان شامل اروپا، آسیا، آمریکا و آفریقا موردبررسیقرارگرفته و شیوههای تقسیم منابع آب درجهت اعمال حکمرانی مطلوب بر این منابع موردبررسی قرارگرفته و خلأ حقوقی موجود در رویکرد معاهدهای، اجرایی و قضایی حاکم بر این مناطق با نگاه ویژه به اصل استفاده معقول و منصفانه، منع ورود آسیب به دیگری و همکاری میان کشورها درجهت ارائه بیشترین میزان خدمات به کلیت جامعه انسانی استنباط گردیده که تمامی این موارد با هدف بهرهبرداریمعقول و منصفانه منابع آبی مشترک میان کشورهای واقع در یک حوضه آبخیز با توجه به نیازهای نسلهای فعلی و آتی بوده است. چهارچوب جامع معاهداتی میان کشورها برای انعقاد موافقتنامههای آینده نیز با برخورداری از جایگاهی ویژه بهعنوان یک نوآوری لحاظشده که در نقاط مختلف جهان میتواند قابلیتاعمال بیابد.
امینی، اعظم؛ عابدی، محمد و نساری، الناز (1402). «اصول شکلی حاکم بر بهره برداری از حوضه دجله و فرات»، پژوهشنامه ایرانی سیاست بینالملل، 11(2)، صص 129-99.
زمانی، سید قاسم و برلیان، پویا (1401). «مفهوم و قلمرو اصل بهرهبرداری معقول و منصفانه از منابع آبی مشترک از منظر حقوق بینالملل»، فصلنامه علمی پژوهشی حقوق عمومی دانشگاه علامه طباطبائی، 24(75)، صص 44-9.
شهابی، مهدی (1401). «حقوق طبیعی مونتسکیو: تأملی بر نسبت متافیزیک و واقعیت در اندیشه حقوق طبیعی»، فصلنامه پژوهشهای حقوق تطبیقی دانشگاه تربیت مدرس، 26 (2)، صص 97-75.
شیروی، عبدالحسین و مرضیه نیکویی (1396). «تحلیل ماهیت قرارداد توزیع بینالمللی و وضعیت آن در نظام حقوقی ایران»، فصلنامه تحقیقات حقوقی دانشگاه شهید بهشتی، 84، صص 43-70.
Newton, J. (2007). Hydro political vulnerability and Resilience along international waters-Latin America and the Caribbean, Kenya, UNEP.
Turton et al., (2004). A hydro political history of South Africa’s international river basins, Pretoria, water research commission.
United Nations Economic Commission for Europe. (2021). handbookonwaterallocationinatransboundarycontext, Geneva, United Nations.
Waltina, S., & Susanne, N. (2006). TransboundarywatermanagementinAfrica, Germen, development Institute.
Articles
Arthington, A.H. et al. (2018). “The Brisbane declaration and global action agenda on environmental flows”, Frontiers in environmental science, 6(45), pp. 1-16.
Terencer, L. (1995). “The management of shared Water resources in Latin America”, natural resources journal, No. 35, pp. 541-553.
Bordes, M., Luis, J., Aureli, A., Stephan, R., Kukuric, N., Zavadsky, I., & Vargas Amelin, E., (2012). The handbook for integrated water resources management in transboundary basins of rivers, lakes and aquifers, available at: https://www.GWP.org (last visited on 11 January 2021)
Kanwar, S., Gupta, A.D., & Newton, J. (2009). Background on the concepts of vulnerability andresilience as applied to the South and Southeast Asian region. In: UNEP (2009): Hydro political Vulnerability and Resilience along International Waters - Asia, available at: https://www.unep.org/dewa/Portals/67/pdf/asia.pdf (last visited on 1 July 2023).
Salm, D., (2018). EU environmental and planning law aspects of large-scale projects, Chapter 10-the case for smart government in European water law, available at: https://www.cambridge.org/core/books/abs/eu-environmental (last visited on 2 February 2023).
Agreement between Finland and Sweden Concerning Transboundary Rivers, (2010).
Agreement between The Government of the Republic of Kazakhstan and The Government of the Kyrgyz Republic On the Use of Water and Energy Resources of the Naryn – Syr Darya Cascade of Reservoirs in (2000).
Berlin Rules, (2004).
Bilateral agreement between Namibia and South Africa regarding the Orange River, (1986)
Declaration of Montevideo concerning the industrial and agricultural use of international rivers, (on 24 December 1933).
Directive 2000/60/EC of the European Parliament and the Council establishing a framework for Community action in the field of water policy (OJ L 327/1 of 22.12.2000), as amended by Decision 2455/2001/EC of the European Parliament and the Council establishing the list of priority substances in the field of water policy (2001).
European Council, concerning the quality required of surface water intended for the abstraction of drinking water in the Member States, Directive, )16 June 1975(.
Helsinki Rules, (1966).
LHWP Treaty, (1986).
the Afghan-Iranian Helmand-river water treaty, 13 March 1973.
The Agreement Almaty, (1992).
The Convention on the Law of Non-Navigational Uses of International Watercourses, commonly referred to as the UN Watercourses Convention, is an international treaty, adopted by the United Nationson (1997).
The Rio de la Plata, (1969).
The Convention on the Protection of the Marine Environment of the Baltic Sea Area (Helsinki convention), (1922).
Treaty on the Functioning of the European Union (TFEU), (1958).
Zamcom Agreement (2004).
ZRA Agreement, (1987).
Awards
ECJ, the case of Commission V. Germany, Judgment, 8 May 1991.
ECJ, the case of Deutscher Naturschutzring—Dachverband der deutschen Natur-und Umweltschutzverbände eV V. Bundesrepublik Deutschland, judgement, 13 June 2018.
The Supreme Court of Argentina, the case of La Pampa vs. Mendoza, Judgment, 3 December 1987.
S. Supreme Court, the case of Myoming V. Colorado, Judgement, 5 June 1922.
مظلومی,مرسده و امین زاده,الهام . (1403). مطالعه تطبیقی اصل همکاری درخصوص بهرهبرداری از آبهای مشترک در نظامهای معاهدهای و قضایی مناطق اروپا، آفریقا، آسیا و آمریکا. فصلنامه حقوق آب و برق, 1(1), 59-87. doi: 10.30503/ewl.2024.211002
MLA
مظلومی,مرسده , و امین زاده,الهام . "مطالعه تطبیقی اصل همکاری درخصوص بهرهبرداری از آبهای مشترک در نظامهای معاهدهای و قضایی مناطق اروپا، آفریقا، آسیا و آمریکا", فصلنامه حقوق آب و برق, 1, 1, 1403, 59-87. doi: 10.30503/ewl.2024.211002
HARVARD
مظلومی مرسده, امین زاده الهام. (1403). 'مطالعه تطبیقی اصل همکاری درخصوص بهرهبرداری از آبهای مشترک در نظامهای معاهدهای و قضایی مناطق اروپا، آفریقا، آسیا و آمریکا', فصلنامه حقوق آب و برق, 1(1), pp. 59-87. doi: 10.30503/ewl.2024.211002
CHICAGO
مرسده مظلومی و الهام امین زاده, "مطالعه تطبیقی اصل همکاری درخصوص بهرهبرداری از آبهای مشترک در نظامهای معاهدهای و قضایی مناطق اروپا، آفریقا، آسیا و آمریکا," فصلنامه حقوق آب و برق, 1 1 (1403): 59-87, doi: 10.30503/ewl.2024.211002
VANCOUVER
مظلومی مرسده, امین زاده الهام. مطالعه تطبیقی اصل همکاری درخصوص بهرهبرداری از آبهای مشترک در نظامهای معاهدهای و قضایی مناطق اروپا، آفریقا، آسیا و آمریکا. فصلنامه حقوق آب و برق. 1403;1(1):59-87. doi: 10.30503/ewl.2024.211002