اگرچه جرایم زیست محیطی، اغلب بزه دیده مشخصی ندارند؛ لیکن، آسیب آنها بر جامعه، بسیار جدی و است از جمله این جرایم می توان به جرایم آبی اشاره کرد که به دلایلی- مانند ناملموسی بزه دیدگان- مغفول واقع شده و در منابع درسی دانشجویان تحصیلات تکمیلی رشته حقوق کیفری و جرم شناسی، هیچ جایگاهی نداشته است؛ اما، از آنجا که امروزه، بحران آب، در حال رخ نمایی آشکار است و جایی برای استمرار این غفلت باقی نمانده است؛ مقتضی است این کم کاری ها جبران شوند.. اولین قدم در این مسیر، وضع اصطلاح« جرایم آبی» برای رفتارهای علیه منابع آب است که در قانون، جرم انگاری شده اند. این مقاله، نخستین گامها را در جهت این امر برداشته و به تبیین مفهوم جرایم آبی و نیز برشماری گونه های مختلف آن با بهره گیری از روش توصیفی-تحلیلی و ابزار کتابخانه ای برای اولین بار پرداخته است و عنوان جرایم آبی را در کنار سایر جرایم علیه اشخاص، اموال و مالکیت و در ذیل عنوان جرایم زیست محیطی در مطالعات و پژوهشهای علوم جنایی گنجانده و اهمیت آن را در سطوح آکادمیک و سپس کاربردی حقوق کیفری و جرم شناسی کشور گوشزد کرده است.
ابراهیمی، صدیقه (1388)؛ «حمایت کیفری از محیط زیست در برابر واحدهای صنعتی آلاینده»، پایان نامه دوره کارشناسی ارشد، رشته حقوق کیفری و جرمشناسی، دانشگاه قم: دانشکده حقوق
اردبیلی، محمدعلی، (1386)، حقوق جزای عمومی، ج 1، چ 17، تهران: انتشارات میزان
اسلامی، علیرضا، (1385)؛ «امنیت در قرآن»، فصلنامه علوم سیاسی، ش 33، دوره بهار
افتخار جهرمی، گودرز (1378)؛ «اصل قانونی بودن جرایم و مجازاتها و تحوّلات آن»، فصلنامه تحقیقات حقوقی، ش 26 و 25، دوره بهار و تابستان
برهان (محمّد حسین بن خلف تبریزی متخلص به برهان)، (1380)؛ فرهنگ فارسی برهان قاطع، چ 1، تهران: انتشارات نیما
تربتی، اعظم، (1382)؛ «مدیریّت کیفیّت آب در دریاچه ها و رودخانه ها»، ماهنامه کتاب ماه علوم و فنون، ش 69 و 70، دی و بهمن ماه
توجّهی، عبدالعلی، (1380)؛ «لزوم تفکیک مجازات های بازدارنده و تعزیری»، ماهنامه دادرسی، ش 29، آذر و دی ماه
جوزدانی، زهره، (1375)؛ «جمعیّت و منابع آب»، نشریه اقتصاد کشاورزی و توسعه، ش 15
چوپانی، سعید و دیگران، (1393)؛ «بررسی تغییرات کمّی سفره آب زیرزمینی متأثر از طرح پخش سیلاب سرچاهان با استفاده از مدل ریاضی»، دو فصلنامه مدیریت آب در مناطق خشک، ج 1، ش 1، دوره بهار و تابستان
حبیب زاده، محمدجعفر و مؤمنی، مهدی، (1389)؛ «جرم تبانی علیه امنیت کشور در حقوق ایران»، مندرج در کتاب اندیشههای حقوقی 1: مجموعه مقالات حقوق کیفری اختصاصی دکتر محمدجعفر حبیب زاده، ج 1، چ 1، تهران: انتشارات نگاه بینه
حییم، سلمان (1377)؛ فرهنگ معاصر فارسی_انگلیسی کوچک، چ 2، تهران: انتشارات فرهنگ معاصر
خلیلی، رضا، (1383)؛ «مطالعات پایه: تحول تاریخی-گفتمانی مفهوم امنیت»، فصلنامه مطالعات راهبردی، ش 23، دوره بهار
خلیلی، رضا، (1384)؛ «امنیت، سیاست و استراتژی: تقارن تحول تاریخی-گفتمانی»، فصلنامه مطالعات راهبردی، ش 30، دوره زمستان
خلیلی، رضا، (1387)؛ «امنیت و آزادی؛ در جستجوی نگرشی معطوف به توسعه پایدار»، فصلنامه مطالعات راهبردی، ش 41، دوره پاییز
خوش الحان، نرگس و سپهری، روح اله، (1396)؛ «آثار درجه بندی تعزیرات در فرآیند دادرسی کیفری»، فصلنامه مطالعات علوم اجتماعی، دوره 3، ش 3، دوره پاییز
دانشناری، قادر؛ زارعمهدوی، حمیدرضا (۱۳۹۵)، «امنیت بین المللی و جرایم زیست محیطی»، تهران: انتشارات میزان
دهخدا، علی اکبر (1377)؛ لغت نامه دهخدا، ج 1، چ 2، تهران: انتشارات دانشگاه تهران
رضایی، والی و دیانتی، معصومه (1394)؛ «نگاهی رده شناختی به مقوله صفت در زبان فارسی»، فصلنامه زبان و ادبیات فارسی، سال هفتم، ش 23، دوره تابستان
زارع بیدکی، رفعت و خشنود مطلق، سجاد (1393)؛ «تاثیر بهره برداری مازاد بر منابع آب زیرزمینی دشت شهرکرد»، دو فصلنامه مدیریت آب در مناطق خشک، ج 1، ش 1، دوره بهار و تابستان
شجری، شاهرخ، (1392)؛ «نظریات منابع طبیعی مشترک: تراژدی منابع آب در ایران»، فصلنامه گفت و گوی آب، سال اول، ش 2، دوره بهار
صادقی، محمدهادی، (1386)؛ حقوق جزای اختصاصی: جرایم علیه اشخاص (صدمات جسمانی)، چ 11، تهران: انتشارات میزان
صفاری نیا، مهرزاد، (1394)؛ حق بر آب آشامیدنی سالم در حقوق بین الملل بشر، چ 1، تهران: انتشارات مجد
صفری، محبوبه (1395)؛ «حقوق محیط زیست و حمایت های کیفری آن در حقوق ایران»، پایان نامه دوره کارشناسی ارشد، رشته حقوق کیفری و جرمشناسی، صفا دشت: دانشکده علوم انسانی، گروه حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد صفادشت، دانشکده علوم انسانی
طباطبایی قمشه، مریم، (1392)؛ «عدالت ترمیمی در نظام قضایی اسلام»، مندرج در کتاب بازخوانی نظام قضایی جمهوری اسلامی ایران (مجموعه مقالات)، تالیف جمعی از نویسندگان و به کوشش دکتر عباس کدخدایی، چ 2، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق
طباطبائی، علاءالدین (1389)؛ «فرآیندهای واژه سازی زبان فارسی و استقلال صرف و نحو»، مجله پژوهشهای زبان فارسی، سال دوم، ش 2، دوره پاییز و زمستان
عباستاش، محسن، (1390)؛ سیاست جنایی ایران در قلمرو منابع آب، پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد، رشته حقوق کیفری و جرمشناسی دانشگاه شیراز، واحد بین الملل
عسگری، محمود، (1381)؛ «نسبت نوین بین منابع آبی-امنیت ملّی»، فصلنامه مطالعات راهبردی، ش 16، تابستان
عمید، حسن (1360)؛ فرهنگ عمید، ج 1، چ 3، تهران: انتشارات امیرکبیر
فرامرزی، مرزبان و دیگران (1393)؛ «اثر تغییرات کاربری اراضی روی اُفت تراز آب زیرزمینی: مطالعه موردی دشت دهلران استان ایلام»، دو فصلنامه مدیریت آب در مناطق خشک، ج 1، ش 2، دوره پاییز و زمستان
فراهانی فرد، سعید، (1392)؛ «مالکیت و بهره برداری از آب از دیدگاه فقیهان: مباحات، مشترکات و انفال»، فصلنامه گفت و گوی آب، سال اول، ش 2، دوره بهار
فرزین قلعه جوین، مهرانگیز، (1380)؛ «تبیین جایگاه جرم و مجرم در نصوص اسلامی»، فصلنامه فقه و حقوق خانواده، ش 24
قاسمی، ناصر، (1391)؛ حقوق کیفری محیط زیست، چ 1، تهران: انتشارات خرسندی
قاسمیان، سلیمان، (1391)؛ «بررسی مخاطرات جهان در دهه آینده: امنیت آب، غذا و انرژی»، ماهنامه اقتصاد انرژی، ش 150 و 149
کاپونئرا، دانته آگوستو، (1392)؛ اصول حقوق و مدیریت آب، ترجمه و تحقیق محسن عبدالهی و اصلی عباسی، چ 1، تهران: انتشارات شهر دانش
کاظمی، سهراب، (1389)؛ «قلمرو مجازات تعزیری در فقه اسلامی»، فصلنامه فروغ وحدت، سال 6، ش 22، زمستان
کردوانی، پرویز، (1375)؛ اکوسیستم های طبیعی-عمومی، ج 1، چ 1، تهران: انتشارات قومس
محبّی، جلیل و ریاضت، زینب، (1395)؛ «مبانی و مدل کیفرگذاری تعزیری: مطالعه موردی جرایم علیه امنیت»، فصلنامه آفاق امنیت، ش 33، دوره زمستان
محمدی، حمید، (1385-1386)؛ «بررسی ماهیّت مجازات تعزیری و بازدارنده؛ اشتراک یا افتراق؟»، فصلنامه عدالت آرا، ش 5 و6
مشهدی، علی، (1392)؛ درآمدی بر حقوق مجوزهای دولتی، چ 1، تهران: انتشارات خرسندی
معین، محمّد (1352)؛ فرهنگ فارسی، چ 2، تهران: انتشارات امیر کبیر
میرمحمّد صادقی، حسین، (1394)؛ حقوق کیفری اختصاصی: جرایم علیه اموال و مالکیت، چ 44، تهران: انتشارات میزان
میلانی، علیرضا و خلیلی سامانی، لیلا، (1394)؛ «اصل قانونی بودن جرایم و مجازاتها»، فصلنامه مطالعات علوم اجتماعی، دوره اول، ش 1، زمستان
میلانی، علیرضا، (1387)؛ «اصل قانونی بودن جرایم و مجازاتها در بستر تاریخ»، مجله حقوقی دادگستری، ش 63و62، دوره بهار و تابستان،
نوروزی، سوسن و دیگران، (1387)؛ «بررسی اثرات زیست محیطی عناصر مس، کروم، کادمیوم و نیکول در آب و خاک جنوب غربی شهرستان مبارکه»، فصلنامه انسان و محیط زیست، دوره جدید، ش 6 (پیاپی)، بهار
لاتین
Felbab-Brown Vanda, (2017); Water Theft and Water Smuggling: Growing Problem or Tempest in a Teapot, Foreign Policy at Brookings
Hodgson, Stephen, (2006); Modern Water Rights; Theory and Practice, Rome, Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO)
International Glossary of Hydrology (2012), World Meteorological Organization and UNESCO
Kim, Kyungmee, Swain, Ashok (2017); "Crime, Corruption, Terrorism and Beyond: A Typology of Water Crime«" the Human Face of Water Security, Springer International Publishing
Longman (1388); Longman Basic Dictionary of American English, Tehran: Nahale Khojasteh Publishing
فصلنامه حقوق آب و برق